W najnowszym odcinku Drogi Świadomości rozmawiam z Emilią Kulpą-Nowak, trenerką Nonviolent Communication (NVC), która przybliża koncepcję Porozumienia bez Przemocy jako narzędzia do budowania autentycznych relacji.
Ekspertka wyjaśnia, że współczesna komunikacja często opiera się na ukrytej presji, wynikającej z braku wzorców empatii w wychowaniu, co prowadzi do „odcięcia” od własnych emocji i potrzeb. Kluczowym przesłaniem jest transformacja wewnętrzna: nauka słuchania z ciekawością zamiast dążenia do posłuszeństwa oraz traktowanie konfliktów jako sygnałów o nieodkrytych jeszcze wartościach.
Autorka podkreśla, że choć wdrożenie NVC wymaga początkowo dużych nakładów energii, to ostatecznie staje się ono źródłem życiowych zasobów, pozwalającym na uzdrowienie dawnych ran i odzyskanie zdolności do kochania.
Rozmowa zachęca do wyjścia poza schematyczne reagowanie na rzecz uważności, która umożliwia świadome stawianie granic i budowanie głębokiej bliskości z innymi.
🎤 Emilia Teofila Nowak (prowadząca):
Dobrze byłoby porozmawiać z mądrymi osobami o ich ścieżce rozwoju osobistego — żeby przybliżyć Wam kulisy ich pracy, ale też różnych zjawisk, które po drodze przytrafiają się nam wszystkim.
Jednym z takich zjawisk jest… komunikacja.
To, jak wyglądała komunikacja w naszych domach, wiemy tylko my.
Ale pewne wzorce powtarzają się na tyle często, że specjaliści widzą je bardzo wyraźnie — bo ludzie przychodzą do nich z jednym pytaniem:
„Jak mam rozmawiać z osobami, które kocham, skoro coś ciągle idzie nie tak?”
Dziś porozmawiam o tym z autorką książki „Miłość dzień po dniu”, trenerką NVC — Emilią Kulpą-Nowak.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Dzień dobry, witam Cię oficjalnie w podcaście Droga Świadomości.
Bardzo się cieszę, że przyjęłaś zaproszenie.
Na początek — powiedz proszę, czym właściwie jest NVC?
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
To jest chyba najtrudniejsze pytanie, jakie mogłaś zadać… na rozgrzewkę.
Nazywam się Emilia i jestem trenerką NVC, czyli porozumienia bez przemocy.
W największym skrócie:
zajmuję się komunikacją, która buduje relacje.
Czyli czymś, czego… większość z nas nie miała okazji doświadczyć w dzieciństwie.
Bo nawet jeśli nasi rodzice się kłócili — co jest normalne — to bardzo rzadko pokazywali, jak z tej kłótni wyjść w sposób, który buduje.
Nie mieliśmy wzorca:
- że nasze uczucia są ważne
- że nasze potrzeby są ważne
- że jesteśmy ważni
I to nas… w pewnym sensie „sformatowało”.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
To sformatowanie ma też swoje dobre strony.
Bo dobrze odnajdujemy się w strukturach:
- szkoły
- korporacji
- systemów hierarchicznych
Ale jeśli ktoś chce żyć bardziej w zgodzie ze sobą — to tego musi się nauczyć.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Powiedziałaś coś ciekawego — że słowo „bez przemocy” może być dla niektórych trudne.
A Ciebie ono nie odstraszyło?
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Nie.
Choć rozumiem, dlaczego odstrasza.
Bo jeśli muszę uczyć się języka „bez przemocy”, to pojawia się myśl:
„czyli mój język jest przemocowy?”
I często tak jest — tylko to nie jest przemoc w oczywistej formie.
To jest przemoc w białych rękawiczkach.
Ja lubię to tłumaczyć przez słowo „presja”.
My po prostu wywieramy presję:
- na innych
- na siebie
Na przykład: chcę wyjść z domu, a dziecko nie chce założyć butów.
Co robię?
Dokładam presji.
A NVC uczy czegoś zupełnie innego:
zatrzymania się i zobaczenia, co się naprawdę dzieje.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
A kiedy Ty pierwszy raz zetknęłaś się z NVC?
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Jak większość ludzi — przy rodzicielstwie.
To jest moment, w którym bardzo szybko wychodzą nasze braki kompetencyjne.
I mówię to z czułością.
Bo skąd mielibyśmy je mieć?
Uczyliśmy się od naszych rodziców, a oni często sami nie mieli narzędzi.
Ja miałam takie wyobrażenie, że moje dziecko będzie mnie słuchało.
A ono… nie słuchało.
I myślałam:
„muszę znaleźć sposób, żeby powiedzieć to tak, żeby mnie posłuchało”.
A na warsztatach usłyszałam coś odwrotnego:
„To Ty masz słuchać dziecka.”
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
I to była rewolucja.
Bo nagle zobaczyłam, że:
- „nie” dziecka nie jest przeciwko mnie
- tylko jest „tak” dla jego potrzeby
I to wystarczy, żeby zacząć się porozumiewać.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
To brzmi prosto… ale domyślam się, że nie jest łatwe.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Dokładnie.
To jest proste, ale niełatwe.
Na początku to wygląda tak:
- ja mam swoje emocje
- dziecko ma swoje emocje
- muszę rozpoznać jedno i drugie
I jeszcze to nazwać.
To jest ogrom pracy.
Ale z czasem to się automatyzuje.
To jak ścieżka w lesie:
najpierw ledwo widoczna,
a potem zamienia się w autostradę.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Zastanawiam się — czy NVC jest dla każdego?
Bo spotkałam się z opinią, że np. osoby niecierpliwe „nie mają do tego głowy”.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Niecierpliwość nie jest przeszkodą.
Problemem jest raczej to, że na początku trzeba włożyć dużo energii.
Ale potem to się odwraca.
NVC zaczyna… dawać zasoby.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Bo kiedy zaczynasz rozumieć swoje potrzeby, to:
- przestajesz robić rzeczy, które Cię wyczerpują
- zaczynasz stawiać granice
- podejmujesz bardziej świadome decyzje
I nagle masz więcej energii.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Czyli to nie jest tylko komunikacja z innymi…
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Dokładnie.
To jest przede wszystkim komunikacja ze sobą.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Chciałabym jeszcze zapytać o jedną rzecz.
Czy NVC to… sztuka przebaczania?
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Tak — ale nie w takim sensie, jak często to rozumiemy.
Nie chodzi o:
„jestem dobrą osobą, więc Ci wybaczam”.
Bo to nic nie zmienia.
Dla mnie wybaczanie to:
uzdrawianie miejsca, które zostało zranione.
To nie jest o drugiej osobie.
To jest o mnie.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Jeśli mam w sercu „zadrę”, to ona:
- blokuje miłość
- zamyka mnie
- wpływa na kolejne relacje
Wybaczenie to proces, w którym tę zadrę wyjmuję.
I odzyskuję zdolność kochania.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
To bardzo mocne.
Czuję, jakby w trakcie tej opowieści… zrobiło się lżej.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Na koniec chciałabym Cię zapytać o współzależność.
Dlaczego to właśnie ona jest kluczowa?
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Bo my już jesteśmy współzależni.
Niezależnie od tego, czy to widzimy.
Ja lubię metaforę tkaniny.
Każdy z nas jest nicią.
Ale sama nić nie wystarczy — potrzebna jest cała tkanina.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
My wpływamy na siebie cały czas.
Nawet nieświadomie.
Oddychamy tym samym powietrzem.
Jesteśmy połączeni.
I kiedy zaczynamy to widzieć — zmienia się wszystko.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
Bardzo Ci dziękuję za tę rozmowę.
Mam poczucie, jakbyśmy naprawdę siedziały razem przy kawie.
🎤 Emilia Kulpa-Nowak:
Ja też. Dziękuję za zaproszenie.
🎤 Emilia Teofila Nowak:
A ja dziękuję Wam za wysłuchanie tego odcinka.
I jak zawsze — zapraszam do dalszej drogi świadomości.
